Trang chủ » Tin tức » Chi tiết bài viết

TẠI SAO PHẢI TẦM SOÁT UNG THƯ VÀ TẦM SOÁT THẾ NÀO CHO ĐÚNG CÁCH?(PHẦN MỘT)


Danh mục: Thông tin hoạt động    Người đăng: trungtinhdoan    (10/31/2018)
Ung thư giai đoạn rất sớm hầu hết được chữa khỏi bằng phương pháp đơn giản, ít tốn kém, với rất ít tác dụng phụ, không hoặc ít ảnh hưởng đến chức năng, thẩm mỹ.

TẠI SAO PHẢI TẦM SOÁT UNG THƯ VÀ TẦM SOÁT THẾ NÀO CHO ĐÚNG CÁCH?

 

Viết bởi: BS.CKII. NGUYỄN HỮU HÒA     NGÀY 23 THÁNG 10, 2018

 

Suckhoedoisong.vn - Ung thư ngày nay đang gia tăng trên toàn cầu, nhất là ở những nước đang phát triển, và Việt Nam cũng không thể tránh khỏi.

Ung thư ở giai đoạn trễ điều trị rất khó khăn, khả năng trị khỏi rất thấp, có thể không khỏi, còn ở giai đoạn sớm hoặc rất sớm thì khả năng trị khỏi rất cao. Do đó, song song với phòng ngừa ung thư, chúng ta phải phát hiện bệnh ở giai đoạn rất sớm. Đó chính là vai trò của tầm soát ung thư.

Tầm soát ung thư là phát hiện ung thư ở giai đoạn rất sớm, không có bất cứ biểu hiện nào của bệnh.

Ung thư giai đoạn rất sớm hầu hết được chữa khỏi bằng phương pháp đơn giản, ít tốn kém, với rất ít tác dụng phụ, không hoặc ít ảnh hưởng đến chức năng, thẩm mỹ.

Ngoài ra, tầm soát ung thư còn phát hiện được những tổn thương tiền ung thư, là những tổn thương không phải ung thư nhưng có nhiều khả năng chuyển thành ung thư sau này.

Với sự phát triển của khoa học, kỹ thuật và ứng dụng vào trong y học, ngày càng có nhiều phương pháp tầm soát ung thư có giá trị phát hiện bệnh cao (độ nhạy cao).

Đó là những phương pháp nào?

tai-sao-phai-tam-soat-ung-thu-va-tam-soat-the-nao-cho-dung-cach-1

Xét nghiệm các dấu hiệu sinh học bướu, có nơi gọi là dấu ấn ung thư, có vai trò trong tầm soát ung thư không?

Theo Viện Sinh hóa Lâm sàng Hoa Kỳ, Hội Dấu hiệu sinh học bướu châu Âu và  nhiều tổ chức ung thư trên thế giới, hiện nay hầu như không có một xét nghiệm máu đơn độc nào có giá trị trong tầm soát ung thư cho mọi đối tượng.

Đó là do:

- Ung thư giai đoạn rất sớm với bướu còn nhỏ hầu hết không tạo ra đủ lượng trong máu để có thể phát hiện được khi làm xét nghiệm. Trong cơ thể chúng ta đã có ung thư nhỏ rồi mà hầu hết dấu hiệu sinh học bướu không tăng. Như vậy chúng ta đã bỏ sót ung thư khi làm xét nghiệm máu, nghĩa là khả năng phát hiện bệnh thấp mà trong y học gọi là độ nhạy thấp, âm tính giả cao.

Hầu như không có một xét nghiệm máu đơn độc nào có giá trị trong tầm soát ung thư cho mọi đối tượng.

- Các dấu hiệu sinh học bướu có thể tăng trong các bệnh lành tính, không phải ung thư, có nghĩa là khi dấu hiệu sinh học bướu tăng nhưng không phải do ung thư mà do các bệnh lành tính gây ra, nghĩa là độ đặc hiệu thấp, dương tính giả cao.

Có người cho rằng, xét nghiệm dấu hiệu sinh học bướu nếu tăng thì sẽ đi làm xét nghiệm khác để xác định. Điều này không đủ và  bỏ sót rất nhiều vì khả năng dấu hiệu sinh học bướu tăng khi ung thư còn nhỏ là rất thấp. Mặt khác, khi dấu hiệu sinh học bướu tăng mà kết luận có ung thư là không chính xác hoặc làm thêm các xét nghiệm khác để truy tìm ung thư sẽ gây tốn kém hoặc gây lo lắng quá mức.

Trong khám sức khỏe tổng quát, thường chúng ta làm các xét nghiệm máu như CA15-3 tầm soát ung thư vú, CA125 tầm soát ung thư buồng trứng, CEA tầm soát ung thư đại tràng - trực tràng, AFP tầm soát ung thư gan… cho mọi đối tượng là không chính xác. Thật sự các xét nghiệm này không có vai trò tầm soát như vậy.

Dấu hiệu sinh học bướu có giá trị gì?

Các dấu hiệu sinh học bướu hầu hết chỉ có giá trị góp phần trong đánh giá hiệu quả của phương pháp điều trị ung thư và theo dõi tái phát bệnh về sau. Chẳng hạn khi bệnh nhân mắc bệnh ung thư, xét nghiệm dấu hiệu sinh học bướu có tăng lên rồi giảm đi sau điều trị, chứng tỏ điều trị có hiệu quả.

Dấu hiệu sinh học bướu tăng lên trong lúc theo dõi sau điều trị cho biết bệnh tái phát hay tiến triển.

Các phương tiện tầm soát ung thư có giá trị hiện nay?

Các phương tiện có giá trị cao trong tầm soát ung thư là những phương tiện có khả năng phát hiện bệnh cao, ít bỏ sót bệnh. Sau đây là một số phương tiện hiện nay được sử dụng nhiều trên thế giới để tầm soát ung thư:

Ung thư vú:

Nhũ ảnh là chụp X-quang tuyến vú, có khả năng phát hiện ung thư vú không sờ thấy có giá trị nhất hiện nay trong tầm soát ung thư vú ở phụ nữ. Phương tiện này thường áp dụng cho phụ nữ trên 40 tuổi. Phụ nữ ở tuổi này mô tuyến (mô tạo sữa khi mang thai và cho con bú) thường ít hơn mô mỡ nên nhũ ảnh dễ phát hiện tổn thương ung thư hơn.

Chụp cộng hưởng từ (MRI) đề nghị tầm soát ung thư vú cho phụ nữ nguy cơ cao ung thư vú khi mang đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2, xạ trị thành ngực lúc 20 - 30 tuổi.

Ngoài ra, phát hiện sớm ung thư vú có thể bằng tự khám tuyến vú hằng tháng, đi khám lâm sàng định kỳ mỗi năm.

Siêu âm vú không phải là phương tiện tầm soát, vì khó phát hiện được tổn thương ung thư nhỏ biểu hiện bằng vôi hóa li ti, nhưng có vai trò hỗ trợ sau chụp nhũ ảnh nghi ngờ ung thư vú hoặc nhu mô vú dày.

Ung thư cổ tử cung:

Phết tế bào học cổ tử cung (còn gọi là xét nghiệm PAP) là dùng một que hoặc bàn chải phết vào cổ tử cung để lấy các tế bào và quan sát dưới kính hiển vi, có thể kết hợp với soi cổ tử cung để thấy rõ vùng cần phết. Giúp phát hiện các tổn thương tiền ung thư (dị sản) hoặc ung thư tiền xâm lấn, ung thư tại chỗ (giai đoạn 0).

Kết hợp thêm xét nghiệm ADN virút HPV đánh giá nguy cơ ung thư.

tai-sao-phai-tam-soat-ung-thu-va-tam-soat-the-nao-cho-dung-cach-2Nội soi là phương pháp có giá trị nhất trong tầm soát ung thư dạ dày

Ung thư phổi:

Chụp CT xoắn ốc liều thấp, đây là một loại CT có độ phân giải cao và tốc độ nhanh giúp phát hiện tổn thương nhỏ và ít độc tính bởi liều xạ thấp.

X-quang ngực có thể thay thế cho CT nhưng giá trị thấp hơn.

Ung thư gan:

Xét nghiệm AFP kết hợp với siêu âm cho nhóm nguy cơ cao như xơ gan, viêm gan b hoặc C, nghiện rượu.

Ung thư trực - đại tràng:

Thử máu ẩn trong phân và nội soi:

Bướu thường gây xuất huyết ngay cả khi còn nhỏ, do đó nếu xét nghiệm máu trong phân mà dương tính thì sau đó tiến hành nội soi để tìm tổn thương. Ngoài ra, có thể trực tiếp nội soi để phát hiện trực tiếp tổn thương ngay từ đầu. Nội soi không những giúp phát hiện ung thư sớm mà còn phát hiện được tổn thương tiền ung thư, thường dạng políp và qua đó cắt luôn políp này.

Ung thư dạ dày:

Cũng giống đại trực tràng, dạ dày là cơ quan hình ống, rỗng nên nội soi là phương pháp có giá trị nhất trong tầm soát. Nội soi giúp nhìn thấy trực tiếp tổn thương trong lòng dạ dày, nơi đây ung thư thường xuất hiện.

Ung thư da và hốc miệng:

Không cơ quan hay cấu trúc nào thuận lợi như da và hốc miệng. Da là cấu trúc bao bọc bên ngoài cơ thể, hốc miệng là cơ quan cửa ngỏ cơ thể, có thể nhìn thấy trực tiếp bằng mắt thường.

Thăm khám lâm sàng hốc miệng giúp phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư như bạch sản, hồng sản hay một tổn thương nhỏ lâu lành trong hốc miệng.

Quan sát da có thể thấy được vết loét hay sùi, u cục nhỏ hay sự thay đổi tính chất một nốt ruồi.

Ung thư tuyến giáp:

Tuyến giáp là cơ quan nằm ngay trước cổ. Siêu âm là một phương tiện không có hại, chi phí thấp có thể phát hiện ung thư rất nhỏ, có thể phát hiện khi ung thư chỉ vài milimét. Một cách khác là khám cổ định kỳ có thể sờ thấy nhân giáp nhỏ.

Ung thư tuyến tiền liệt:

Kết hợp thăm khám trực tràng bằng ngón tay hoặc siêu âm qua ngả trực tràng và xét nghiệm PSA máu.

Siêu âm qua ngả bụng khó phát hiện bướu nhỏ tuyến tiền liệt.

(Còn tiếp)

BS.CKII. NGUYỄN HỮU HÒA

 


 

Các bài viết cùng chuyên mục:

10 THỰC PHẨM LÀ "THUỐC" NHUẬN TRÀNG TỰ NHIÊN(04/24/2019)

Suckhoedoisong.vn - Đừng vội vàng uống thuốc khi bạn bị táo bón, có nhiều cách tự nhiên để giảm táo bón cho bạn. Thực phẩm là nguồn tự nhiên vô cùng p...
HƠN 3,5 TRIỆU NGƯỜI VIỆT ĐANG "CHUNG SỐNG" VỚI BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG(04/23/2019)

Suckhoedoisong.vn - Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới đang phải gánh chịu áp lực từ sự gia tăng số người mắc bệnh đái tháo đường trong cộng đ...
BỐN KỸ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI NGƯỜI LẠ BỐ MẸ DẠY CON CÀNG SỚM CÀNG TỐT(04/18/2019)

Những điều cha mẹ cần lưu ý nhắc nhở con trong giao tiếp với người lạ:
UNG THƯ PHỔI PHẢI LÀM SAO ĐỂ PHÁT HIỆN SỚM?(04/17/2019)

Trong chúng ta ai cũng biết nguyên nhân hàng đầu là do hút thuốc lá nhiều, không những người hút mà người hít phải khói thuốc lá thường xuyên cũng bị.
CUA ĐỒNG BỔ GÂN XƯƠNG(04/16/2019)

Suckhoedoisong.vn-Theo Đông y, cua đồng vị mặn tanh, tính hàn, hơi độc. Có tác dụng tán kết, hoạt huyết, hàn gân xương.
UNG THƯ GAN TRỊ THẾ NÀO?(04/11/2019)

Cách tốt nhất để phát hiện ung thư gan là khám sức khỏe định kỳ có siêu âm gan ít nhất mỗi 6 tháng, đặc biệt là những bệnh nhân có yếu tố nguy cơ cao ...
THUỐC TRỊ TĂNG HUYẾT ÁP TRÁNH DÙNG CHO THAI PHỤ(04/01/2019)

Suckhoedoisong.vn - Đối với phụ nữ mang thai hầu hết có sức khỏe bình thường, tuy vậy, có một số trường hợp khi mang thai huyết áp có thể tăng nhẹ vào...
NÊN LÀM GÌ ĐỂ GIẢM MỠ MÁU?(03/29/2019)

Muốn làm giảm lượng cholesterol máu có hiệu quả, cần kết hợp nhiều yếu tố khác như: tăng cường hoạt động cơ thể (tập thể dục nhịp điệu, đi bộ, tập nhả...
ĐI PHỎNG VẤN, MẶC GÌ ĐỂ “GHI ĐIỂM” VỚI NHÀ TUYỂN DỤNG?(03/26/2019)

Trong những buổi phỏng vấn xin việc ngoại hình bên ngoài là một trong những yếu tố quan trọng để thành công. Bạn chỉ có một cơ hội duy nhất để tạo ấn ...
Ô NHIỄM BỤI MỊN PM2,5 TRONG KHÔNG KHÍ NGUY HẠI THẾ NÀO ĐỐI VỚI SỨC KHỎE?(03/26/2019)

Để tìm hiểu rõ hơn nguyên nhân gây ô nhiễm bụi mịn và mối nguy hại tới sức khỏe này, phóng viên Báo Sức khỏe&Đời sống đã có cuộc trao đổi với TS. Trần...
PHÒNG VÀ CHỮA BỆNH SÁN LỢN THẾ NÀO?(03/20/2019)

Người nhiễm bệnh có thể có rất ít hoặc không có triệu chứng trong nhiều năm, có những u chắc, không đau khoảng 1-2cm ở dưới da và ở cơ hoặc có triệu c...
NĂM ĐỐI TƯỢNG DỄ MẮC UNG THƯ DẠ DÀY (03/18/2019)

Ung thư dạ dày là một trong những loại ung thư phổ biến nhất, bệnh nhân thường được phát hiện muộn, tiến triển nhanh, tiên lượng nặng với tỷ lệ tử von...
CÁCH NÀO ĐỂ TĂNG CHIỀU CAO NHƯ Ý?(03/18/2019)

Chiều cao của thế hệ con sẽ là trung bình cộng chiều cao của bố mẹ cộng trừ 10cm. Có nghĩa nếu được chăm sóc tốt, thế hệ con có...
9 DẤU HIỆU TIỀM ẨN CỦA BỆNH UNG THƯ THẬN, CHỚ CÓ LƠ LÀ!(03/14/2019)

Nguyên nhân gây ung thư thận?
LÀM GÌ ĐỂ TRẺ EM KHÔNG “SẬP BẪY” CLIP ĐỘC HẠI?(03/13/2019)

Thực tế phản ánh, trên trang mạng xã hội, kênh video giải trí gần đây xuất hiện vô số clip, hình ảnh có nội dung phản cảm, tiềm ẩn nhiều yếu tố độc hạ...
VIÊM TIM TRONG BỆNH THẤP TIM(03/11/2019)

Viêm tim là biểu hiện đặc hiệu của thấp tim, đây là biểu hiện nặng nhất của bệnh và để lại di chứng (các bệnh van tim hậu thấp).
CHẾ ĐỘ ĂN CHO TRÁI TIM KHỎE(03/08/2019)

Suckhoedoisong.vn - Ngày nay các bệnh tim mạch như bệnh mạch vành, bệnh cơ tim, tăng huyết áp... đang trở nên phổ biến.
KHUYẾN NGHỊ CỦA CHUYÊN GIA QUỐC TẾ SAU ĐỢT ĐÁNH GIÁ 4 TRƯỜNG CAO ĐẲNG THEO TIÊU CHUẨN VƯƠNG QUỐC ANH(03/08/2019)

Đầu tháng 2/2019, chuyên gia quốc tế đã gửi báo cáo chính thức về kết quả đánh giá trong đó nhận diện nhiều điểm mạnh cốt lõi của các trường đồng thời...
Thủ tướng chủ trì Hội nghị cấp bách khống chế dịch tả lợn châu Phi: “Chống dịch như chống giặc”(03/06/2019)

Suckhoedoisong.vn - Đây là chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tại Hội nghị trực tuyến triển khai các giải pháp cấp bách khống chế bệnh dịch tả lợn...
TĂNG HUYẾT ÁP KẺ THÙ CHỐN PHÒNG THE(03/04/2019)

Tăng huyết áp ngoài những biến chứng nguy hiểm như đứt mạch máu não, suy tim, suy thận, nhồi máu cơ tim còn ảnh hưởng khá lớn đến khả năng tình dục củ...


Dành cho doanh nghiệp

Liên hệ để tham gia sàn GDVL

vieclamthanhnienbariavungtau@gmail.com
Điện thoại: 0643. 651 799

Thống kê

Dảnh cho quảng cáo


@2014 – Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh niên tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu
Địa chỉ: Quốc lộ 55, KP. Thanh Tân, Huyện Đất Đỏ, Tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.
Điện thoại: (0643) 651 799
Fax: (0643) 651 899